Cây lá ngón là cây gì? Tất tần tật những thông tin cần biết

135
cây lá ngón

Cây lá ngón là loại cây mọc hoang dại, có sức sống mãnh liệt, khả năng tái sinh cao, có độc tính cao, và rất dễ nhầm lẫn với những loại rau khác hay sử dụng. Chính vì thế các bạn cần nắm được những thông tin cần thiết nhất để tránh những nguy cơ ngộ độc từ cây lá ngón.

1. Cây lá ngón là cây như thế nào?

hình ảnh cây lá ngón như thế nàoCây lá ngón(Gelsemium elegans), còn được gọi là cây rút ruột, co ngón, hồ mạn trường, hồ mạn đằng, hoàng đằng, đoạn trường thảo, câu vẫn… Cây lá ngón được tìm thấy trong các cánh rừng rậm và dày ở cao độ từ 200 mét đến 2.000 mét tại các tỉnh miền núi như Hòa Bình, Lào Cai, Lạng Sơn, Tuyên Quang, Sơn La. Chúng là loài cây ưa sáng nên thường mọc chỗ đất trống, bìa rừng, ven đường.

Thân cây có khía. Cành non màu xanh lục nhạt không có lông. Cành già màu xám nâu nhạt. Lá mọc đối, không lông, hình trứng hay hình trứng mũi mác, đầu nhọn, mép nguyên, xanh nhẵn bóng, mép lá nguyên, dài 7–12 cm. Hoa mọc thành xim đầu cành hay kẽ lá. Năm cánh hoa màu vàng, tràng hoa hình phễu, ra hoa trong khoảng từ tháng 5 tới tháng 11-12. Quả là dạng quả nang, hình thon elíp hay hình trứng, nhẵn không lông, màu nâu. Hạt nhỏ cỡ 0,5 cm, dạng từ hình elíp tới hình thận, màu nâu nhạt, phần giữa có lông, có diềm cánh mỏng xung quanh giúp phát tán theo gió. Chính vì thế mà chúng “được” nhân giống rất nhiều và rất dễ dàng.

Tuy nhiên, cần phân biệt cây lá ngón độc với một loài cũng được gọi là “lá ngón” nhưng ăn được ở một số vùng dân tộc thiểu số như Mường So,….

2. Độc tính của cây lá ngón.

đồi cây lá ngónỞ Việt Nam và Trung Quốc, cây lá ngón được coi là một trong 4 loại cây có độc tính hàng cao nhất (thuốc độc bảng A), một số người cho rằng chỉ cần ăn ba lá là đủ chết người
Độc tính của lá ngón là do các ancaloit chứa trong toàn bộ cây, độc giảm từ rễ, lá, hoa, quả và thân cây. Tới 17 đơn phân ancaloit đã được chiết ra từ lá ngón như koumin, gelsenicin, gelsamydin I, gelsemoxonin, 19α-hydroxygelsamydin, trong đó hàm lượng koumin là cao nhất còn độc tính của gelsenicin tính theo LD50 trên chuột là cao nhất.

Alkaloid thường gặp ở trong nhiều loài thực vật và đôi khi còn tìm thấy trong một vài loài động vật. Đặc biệt, alkaloid có hoạt tính sinh lý rất cao đối với cơ thể con người và động vật, nhất là hệ thần kinh. Một lượng nhỏ alkaloid cũng có thể gây chết người.
Chất Alkaloid trong lá ngón được hấp thu rất nhanh qua đường tiêu hóa chỉ từ 5-30 phút. Thời gian tử vong trung bình từ 1-7 tiếng. Con người chỉ cần ăn 3 lá hoặc 1 lá với một chút rượu sẽ mất mạng ngay.

Lá ngón không những rất giống mà còn mọc gần nhiều cây thuốc và rau ăn nên dễ dẫn đến sự nhầm lẫn gây hậu quả chết người. Chúng ta chỉ cần ngắt lá, bẻ cành, để chất nhựa độc dính vào tay rồi vô tình tiếp xúc với đồ ăn, vết thương hở khi đó bạn sẽ bị trúng độc.

3. Triệu chứng ngộ độc cây lá ngón như thế nào?

trứng ngộ độc cây lá ngónNgay sau khi ăn hoặc uống nước từ lá, rễ, thân, hoa và quả của cây lá ngón, nạn nhân sẽ có các triệu chứng:

  • Đau bụng, buồn nôn, khó chịu, mệt mỏi, bí đái, da lạnh, vã mồ hôi, yếu mệt cơ tay chân khó vận động, nặng liệt cơ hoàn toàn
  • Giãn đồng tử dấn đến nhạy cảm với ánh sáng, chói mắt, sụp mi và liệt cơ hàm dưới dẫn đến rơi hàm dưới không khép được vào miệng.
  • Thở yếu, thở chậm dẫn đến suy hô hấp; nhịp tim chậm, huyết áp tụt có thể dẫn đến ngừng tim; tăng phản xạ gân xương, co giật.
  • Nạn nhân tử vong có nguyên nhân do liệt cơ, suy hô hấp và ngừng tuần hoàn.Các bước sơ cứu khi bị ngộ độc lá ngón

Sơ cứu kịp thời trước 1h là điều kiện tiên quyết khi cứu người bị ngộ độc lá ngón. Người bị ngộ độc lá ngón cần phải nhanh chóng tiến hành các biện pháp sơ cứu, hạn chế hấp thu độc tính vào cơ thể.

Tuy có độc tính cao nhưng cây lá ngón vẫn được ứng dụng trong y học. Cây lá ngón được sử dụng để điều trị eczema, bệnh trĩ, nhiễm trùng răng, phong, nhọt ngoài da, chống tổn thương và co thắt, nhưng do độc tính cao nên chỉ hạn chế trong các ứng dụng ngoài da.

Cây lá ngón là cây gì? Tất tần tật những thông tin cần biết
5 (100%) 2 vote[s]